Groente en fruit uit de regio hoeft voor ziekenhuizen niet duurder te zijn dan bij de groothandel. ANP
Het Wilhelmina Ziekenhuis Assen en Interzorg zijn al een heel eind op weg, maar verder stappen zorgorganisaties maar mondjesmaat over op lokaal voedsel. Hoe kan het beter?
Drentse aardappels die op de borden van patiënten in een ziekenhuis in Frankrijk belanden, terwijl ziekenhuizen in Drenthe Franse aardappels op het menu hebben staan. Logisch is het niet, maar het is de praktijk omdat zorgorganisaties veel van hun voeding kopen bij de groothandel. De ene dag is daar het product uit het ene land goedkoper en de andere dag uit het andere land.
Veel duurzamer zou het zijn als ziekenhuizen en andere zorginstellingen hun eten en drinken uit de buurt halen. ,,Als het minder lang houdbaar hoeft te zijn, hoef je voedsel minder te bewerken en is het dus gezonder”, zegt onderzoeker Ronald Peeks van de Hanzehogeschool in Groningen. Omdat het niet ver vervoerd hoeft te worden is ook de CO2-uitstoot veel minder. Bovendien ondersteun je zo ondernemers uit je eigen gebied.
Fijn idee
De Hanze heeft het afgelopen anderhalf jaar binnen het project Food for Care onderzoek gedaan naar de transitie richting lokaal voedsel in zorginstellingen. Ziekenhuizen en verzorgingshuizen willen het graag; ze hebben het vaak ook vastgelegd in beleid. Ook patiënten vinden het een fijn idee dat hun eten en drinken uit de buurt komt.
Er zijn voorbeelden waar het al heel goed gaat, zien Peeks en zijn collega en projectleider Bert Niewold. Ze wijzen op het Wilhelmina Ziekenhuis Assen (WZA) waar zo’n 40 procent van het voedsel voor bezoekers en patiënten afkomstig is uit de regio. Tjongerschans in Heerenveen is ook een eind op weg. Het Martini Ziekenhuis in Groningen maakt ook stappen, al wordt daar het lokale voedsel nog niet aan patiënten gegeven, maar alleen aan bezoekers. Ook koepelorganisatie ZINN slaagt er in 20 tot 30 procent van de producten uit de buurt te halen.
Een ander goed voorbeeld is Interzorg, dat al jaren bezig is om maaltijden samen te stellen uit biologische producten uit de buurt. Interzorg werkt intensief samen met boeren uit de regio.
Graag willen
Als iedereen het wil, waarom gebeurt het dan nog niet op grotere schaal? ,,Ten eerste omdat het systeem van de groothandel functioneert”, zegt Peeks. Een zorginstelling moet heel graag op regionaal voedsel over willen stappen, om (deels) afscheid te nemen van een systeem dat werkt. ,,Daar komt bij dat in ziekenhuizen het eten en drinken vaak een sluitpost zijn. Er kan op worden bezuinigd.”
Voedsel uit de buurt kan duurder zijn dan bij de groothandel, maar dat hoeft niet zo te zijn, stellen Peeks en Niewold. Vooral seizoensproducten kunnen concurrerend zijn. ,,Met groente en fruit kan het, met vlees is het moeilijker”, zegt Peeks.
Vervolgens moet de waar van boer naar zorginstelling worden gebracht. Daarvoor zijn volgens de onderzoekers foodhubs nodig: platformen waar vraag en aanbod samen komen en die in staat zijn voldoende te leveren. Een plek waar zorginstellingen hun bestellingen kunnen doen, zodat ze niet met elke boer afzonderlijk zaken moeten doen. ,,Leveranciers moeten samenwerken om volume te creëren”, zegt Niewold. De transitie is een zaak van kleine stappen. Peeks: ,,Maar voeding uit de regio gaat niet meer weg. Het is een ontwikkeling die here to stay is.”
