Harry Garretsen analyseert de miljoenennota tijdens het Prinsjesdagdiner. Foto: Corné Sparidaens
Teleurstellend, zegt econoom Harry Garretsen over de eerste grote pennenvruchten van het kabinet-Schoof. Het regeerprogramma en de miljoenennota richten de blik vooral op de korte termijn, zegt hij. Harde en broodnodige keuzes gaat het kabinet uit de weg.
Tijdens het jaarlijkse Prinsjesdagdiner van VNO NCW MKB-Noord analyseerde Garretsen het beleid dat kabinet-Schoof afgelopen vrijdag en deze Prinsjesdag uit de doeken heeft gedaan.
Er blijft veel vaag
Volgens de hoogleraar International Economics & Business aan de Rijksuniversiteit Groningen ligt de aandacht vooral op het creëren van een goed gevoel op de korte termijn en vertrouwen in de overheid. ,,De koopkracht gaat iets omhoog, er is economische groei en de regeldruk moet omlaag. Het grote vraagteken is alleen: wat doe je erna? Je kunt grote ambities uitspreken over woningbouw en stikstof, maar als het gaat om de uitvoering blijft het kabinet vaag.’’
Hetzelfde geldt voor het halveren van het eigen risico in de gezondheidszorg. ,,Hoe betaal je dat? En je kunt wel zeggen dat het aantal ambtenaren omlaag moet. Maar hoe doe je dat? Ontslaan? Dat kan niet en zou ook enorm veel geld kosten. Ik voorspel dat de doelstelling hier niet gehaald wordt.’’
Het is soms schizofreen
Het zijn, zegt Garretsen, voorbeelden van grote vraagstukken waarmee Nederland te maken heeft. En het zijn niet de enige. Als het om arbeidsmigratie gaat neemt hij zelfs het woord schizofreen in de mond. ,,Je wilt er wat aan doen als kabinet, maar tegelijk ben je er ook van afhankelijk in een land waar een enorm personeelstekort is. Ook wil je inzetten op innovatie en groei, maar je bezuinigt zwaar op het hoger onderwijs. Ja, wat wil je nou?’’
Garretsen zegt antwoorden op grote vraagstukken nog niet te kunnen zien in het beleid van kabinet-Schoof. Het kabinet wil 100.000 huizen per jaar bouwen, maar dan zal je wel wat moeten met de stikstofuitstoot in de landbouw. ,,Een vraag waar nu al verschillende kabinetten zich de tanden op hebben stuk gebeten. Ook nu wordt er geen keuze gemaakt.’’
Harry Garretsen. Foto: Corné Sparidaens
Het zijn keuzes, zegt Garretsen, waarvan iedereen weet dat het kabinet ze een keer moet maken. Problemen als woningbouw, de capaciteit van het elektriciteitsnet, arbeidstekort, klimaat, mest- en stikstof schreeuwen om daadkracht. ,,Regeren is vooruitzien, maar dat doet dit kabinet nu niet. Dat kun je niet al te lang meer uitstellen, anders zou het maar zo kunnen zijn dat deze Prinsjesdag direct de laatste is voor dit kabinet.’’
Je zou hopen op meer aandacht voor de regio
Ook voor Noord-Nederland pakt kabinet-Schoof voorlopig teleurstellend uit, meent Garretsen. ,,Met partijen als NSC en BBB zou je hopen dat er meer aandacht is voor de regio. Maar neem de Lelylijn. Daar is dit kabinet erg voor, maar financieel is het gat onder de Lelylijn nog net zo groot als een jaar geleden. De Nedersaksenlijn (Groningen-Enschede) wordt genoemd, maar op de lange termijn.’’
Valt er dan voor de noorderling niets te halen bij Schoof? ,,Nou ja, er is natuurlijk de koopkracht. En mensen die zwaar inzetten op migratie zullen tevreden zijn, ook al moet ook op dit dossier nog veel duidelijk worden. Maar waar het gaat om schaarste en het maken van grote keuzes is dit onvoldoende.’’
