Boerenzonen (20 en 21) hebben spijt van voorbereiden oudjaarsbrand in Smilde: ‘Hulpdiensten moeten niet met van die rotjongens bezig zijn op Oudjaarsdag’

Samen met leeftijdsgenoten uit Appelscha, Ravenswoud en Fochteloo, vlak over de provinciegrens, staat hij terecht voor het voorbereiden van een brand aan de Jonkerswijk in Smilde. De mannen, drie boerenzonen en een loonwerker, werden op de avond van 30 december opgepakt terwijl ze in twee auto’s met een oude vouwwagen, een hooibaal, matrassen, karton en jerrycans met benzine over de Jonkerswijk reden.

In Smilde bestaat al jaren de traditie dat in de week voor oudjaarsdag sloopauto’s, oude carvans en aanhangers op straat in brand worden gestoken. Volgens de verhalen doen jongeren uit het dorp dit, maar de meesten worden nooit opgepakt. „De brandweer zit daar gewoon klaar op de kazerne. Zij vinden het allemaal hartstikke mooi”, zegt de 20-jarige man uit Appelscha tegen de rechter.

Maar zij wilden zelf geen brand stichten, vertellen de vier. Ze moesten de vouwwagen met een jerrycan benzine op de Jonkerswijk achterlaten, was volgens hen de afspraak. Vanwege de spullen die ze bij zich hadden - twee mannen hadden bovendien een aansteker op zak - dacht de politie dat ze dat wél van plan waren. Ze moesten mee naar het bureau.

Dat ze de nacht in de cel zaten en daarna de hele oudjaarsdag werden verhoord, maakte behoorlijk indruk. „We hadden nooit gedacht dat het zo zou lopen. Ik heb het thuis ook te horen gekregen, ook omdat ik er niet was op oudjaarsdag”, vertelt de 21-jarige man uit Ravenswoud. Hij had die ochtend moeten melken, net als twee van zijn vrienden.

„Wij hebben alle vier ons lesje wel geleerd en snappen ook wel dat hulpdiensten niet met van die rotjongens bezig moeten zijn op Oudjaarsdag”, zegt hij. „Daar moeten we onze excuses maar voor aanbieden, denk ik.”

De mannen werden aanvankelijk opgepakt op verdenking van brandstichting. Maar omdat ze niks hebben aangestoken, staat het viertal alleen terecht van het voorbereiden van een brand. „Maar deze jongens hadden donders goed door waar die spullen voor bedoeld waren”, aldus de officier van justitie, die sprak over ‘oude meuk’.

„Aan de ene kant kan een vreugdevuur gezellig zijn met een potje bier erbij, aan de andere kant is zo’n brand ook gevaarlijk, want het vuur kan overslaan”, zegt ze. „En het is niet voor iedereen vreugde. Bewoners kijken vervolgens aan tegen de wrakken en brandschade. Hulpdiensten en de gemeente moeten het opruimen.”

Omdat twintigers geen strafblad hebben en wel spijt vindt de aanklaagster een onvoorwaardelijke straf niet meer nodig. Tachtig uur voorwaardelijke taakstraf met twee jaar proeftijd als waarschuwing is genoeg. De rechter is het daarmee eens: „U bent schuldbewust en ik denk dat u dit nooit meer gaat doen.”