Scheur in buitenbuis Twente. Oliewinning bij Schoonebeek per direct onder verscherpt toezicht. Openbaar Ministerie doet strafrechtelijk onderzoek naar NAM
Oliewinning van de NAM bij Schoonebeek. FOTO ANP/SIESE VEENSTRA
Om te voorkomen dat er vervuild water in de grond terecht komt, plaatst het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) de oliewinning in Schoonebeek per direct onder verscherpt toezicht. De Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) staat daarmee onder curatele van de toezichthouder.
Dat maakte de toezichthouder maandagmiddag bekend. Dit naar aanleiding van een onderzoek van het SodM naar een scheur in de buitenbuis van een injectieput in Twente. ,,Alle activiteiten van de NAM rondom de injectie van productiewater afkomstig van de oliewinning in Schoonebeek staan per direct onder verscherpt toezicht.”
De NAM is ook van plan om afvalwater, een restproduct van de oliewinning in Schoonebeek, te injecteren in de lege gasvelden van Dalen, Oosterhesselen en Schoonebeek. Naast het vervuilde water zouden ook zes miljoen liter aan chemicaliën in de Drentse bodem verdwijnen.
NAM wist van de scheur in buis
Omdat de Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) al vier jaar geleden had kunnen weten dat de buis in Twente was gescheurd, heeft SodM het Openbaar Ministerie (OM) ingeseind.
Dit moet ook in het licht van het verscherpte toezicht worden gezien, benadrukt een woordvoerder van het toezichtsorgaan. ,,Alles wat er nu gebeurt tussen Schoonebeek en de lege gasvelden in Twente controleren wij vanaf nu op voorhand. De NAM staat wat dat betreft onder curatele. Dat gaat van het begin van het proces tot aan het moment dat er vervuild water in de gasputten wordt geïnjecteerd.”
In augustus 2017 viel de druk in de ruimte tussen de binnen- en de buitenbuis weg bij een van de gasputten. Die drukdaling had de NAM moeten melden bij toezichthouder SodM, maar het gas- en oliebedrijf deed dit niet. Het bedrijf, met hoofdkantoor in Assen, koos er voor om dit pas afgelopen maart toe te geven. ,,Dat de NAM geen actie heeft ondernomen na de eerste signalen in 2017, vinden wij kwalijk”, zegt de directeur toezicht van het SodM.
Een maand voor het melden van de drukval merkten NAM-medewerkers een scheur op in de buitenbuis van een waterinjectieput in Twente. De NAM onderzocht de scheur, maar volgens het SodM is ook dit ‘onvoldoende’ gedaan. Daarnaast blijkt het monitoringsprogramma van de NAM ‘niet in staat om schade aan de put tijdig op te sporen’.
OM doet strafrechtelijk onderzoek naar NAM
Het Functioneel Parket, een onderdeel van het OM dat onder meer gespecialiseerd is in milieucriminaliteit, bekijkt of de NAM daarvoor strafrechtelijk kan worden vervolgd. Het gas- en oliebedrijf koos er namelijk voor om vervuild water uit Drenthe in een Twents gasveld te injecteren. Terwijl het bedrijf - eigendom van Shell en Exxonmobil - had kunnen weten dat de buis was gescheurd en het met olie vervuilde water de grond in had kunnen lekken.
Als er sprake van is - en dat onderzoekt het OM dus - dat Shell en Exxonmobil hier financieel van hebben geprofiteerd, zal het OM de NAM ook echt gaan vervolgen. Joyce Veul van het OM bevestigt dat er een strafrechtelijk onderzoek naar de NAM wordt gedaan. Het gaat dan specifiek om de waterinjectie door de NAM in Twente. In het kader van het onderzoek wil het OM nu geen vragen beantwoorden of uitspraken doen, mailt Veul na vragen.
Het SodM stelt overigens dat er geen aanwijzingen zijn dat er lekkage van productiewater heeft plaatsgevonden. Bij het winnen van de olie uit Schoonebeek komt vervuild water kijken. Zo wordt stoom geïnjecteerd in het veld van Schoonebeek om de relatief taaie olie goed naar boven te krijgen. Dit vervuilde water wordt met een buis van Drenthe naar Twente vervoerd. Daar wordt het in drie lege gasvelden bij Rossum-Weerselo geïnjecteerd.
De NAM laat weten dat de scheur in de buitenste buis van de waterinjectieput door het gasbedrijf als een ‘unieke gebeurtenis’ wordt gezien die ‘niet is te vergelijken met de andere aanwezige ROW-waterinjectieputten’. Ook stelt het bedrijf dat er geen aanwijzingen zijn dat zich acuut gevaarlijke situaties hebben voorgedaan.
