Joost Eerdmans (JA21): „Welk land ter wereld sluit vrijwillig zijn eigen energievoorraad af in geopolitiek onzekere tijden?” Foto: ANP
Het parlement zal zich alsnog moeten buigen over het al dan niet openhouden van de gasputten onder het grootste aardgasveld van Europa: het Groningenveld. JA21 presenteert donderdag een initiatiefwet om het definitief afsluiten van de putten te voorkomen.
Partijleider Joost Eerdmans (JA21) benadrukt dat het niet gaat om het grootschalig winnen van gas zoals vroeger gebeurde, maar om het achter de hand houden van een strategische noodvoorraad.
„Welk land ter wereld sluit vrijwillig zijn eigen energievoorraad af in geopolitiek onzekere tijden? We zijn van het pad af geraakt”, is zijn mening, die overigens weerklank vindt bij experts.
Hij roept daarnaast met name coalitiepartijen VVD en CDA op om tot inkeer te komen. „Niet alleen wij, maar ook deskundigen waarschuwen: houd een deel van de putten open en denk strategisch na.”
Gasputten volstorten met beton ’blunder van de eeuw’
Een meerderheid van de Tweede Kamer wil vooralsnog niet in discussie over het beschikbaar houden van het Groningenveld voor onze energievoorziening. Als gevolg van de aardbevingsproblematiek is in 2024 besloten de putten vol te storten met beton, zodat er nooit meer kan worden gewonnen.
„De blunder van de eeuw, gemaakt op basis van emoties in plaats van feiten”, stelt JA21-voorman Eerdmans. „Daarom presenteren wij een initiatiefwet om dit te proberen te voorkomen.”
Eerdmans zegt in contact te staan met meerdere wetenschappers, de Gasunie, TNO en de NAM. Volgens de laatste gegevens is een kwart van de 337 noordelijke gasputten afgesloten. „Zo’n 75 procent is dus nog niet volgestort met beton, afgedicht met pluggen of volledig ontmanteld”, zegt Eerdmans.
Niet afhankelijk worden van het buitenland
„Wij zeggen niet dat er weer grootschalig moet worden opgepompt. Maar wij zeggen wel: leg in de wet vast dat wij – alleen in geval van nood – toegang kunnen houden tot onze eigen bodemvoorraad gas. En dat ook nog onder strikte voorwaarden. Het moet voorkomen dat we grotendeels afhankelijk worden van het buitenland. Dus niet alles ontmantelen en volstorten met beton.”
Nederland speelde met het Groningenveld decennialang een cruciale rol in de Europese gasvoorziening. Maar als gevolg van aardbevingen in het Hoge Noorden is besloten het grootste Europese gasveld af te sluiten. Dit proces gaat de komende jaren zo’n twee miljard euro kosten.
Afgelopen decennia is eerst ingezet op import van (goedkoop) Russisch gas. Maar na de inval in Oekraïne is dat tot een minimum beperkt en wordt vooral via pijpleidingen uit Noorwegen en per schip uit de Verenigde Staten (lng, vloeibaar gemaakt aardgas) naar Europa geïmporteerd. Volgens de Mijnraad – een bij wet ingestelde groep wetenschappers – gaat dat met risico’s gepaard, waarschuwden de experts in 2025.
„Het conflict met Rusland en het onvoorspelbare beleid van de VS spelen daarin een belangrijke rol. Ook het gevaar van sabotage van infrastructuur is aanwezig.” Desalniettemin wordt vanuit de VS de komende jaren (veel vervuilender) gas naar ons continent verscheept, net als vanuit het Midden-Oosten (zoals Qatar).
Oorlog in het Midden-Oosten
Zeer onverstandig, waarschuwden deskundigen van TNO dit jaar nog eens extra. Daarbovenop komt nu de oorlog in het Midden-Oosten, wat direct leidt tot hoge prijzen aan de pomp en mogelijk fors hogere energierekeningen voor huishoudens en bedrijven. „Wij roepen partijen in de Tweede Kamer op om tot inkeer te komen”, zegt JA21-voorman Eerdmans.
„De Kamer is op basis van emoties, en niet op basis van feiten en argumenten vanuit deskundigen, van het ganzenbord af gelopen en wil onze eigen energievoorraad afsluiten. Er is geen land ter wereld dat zo’n idiote stap zet. Met name bij coalitiepartijen VVD en CDA zou je meer realiteitszin verwachten. Maar ook bij de PVV, die Groningen dicht wil storten, terwijl dit Henk en Ingrid keihard kan raken”, waarschuwt het oppositie-Kamerlid.
Toch hoopt hij ook bij fervente tegenstanders D66, GL/PvdA en SP op meer gezond verstand. „Het veld beschikbaar houden voor noodgevallen zal niet leiden tot extra aardbevingen. Sterker nog: door een deel van de putten open te houden, zou je de bodem in Groningen zelfs extra kunnen stabiliseren door stikstofinjecties. Dat lukt ook niet meer als alles vol zit met beton”, aldus Eerdmans.
